Onderhoud Tuinen van Hoegaarden

Naar aanleiding van enkele bezorgde reacties over de toestand van het park, willen we graag wat meer uitleg geven over de herinrichting van de Tuinen van Hoegaarden - of de Toontuinen zoals vele mensen nog zeggen. Door te kijken naar het verleden, het heden en de toekomst van het park willen we de huidige beheervisie motiveren.

Verleden

Sommige bezoekers kijken met heimwee terug naar de tijd van de Vlaamse Toontuinen, met haar strakke thematuinen en onkruidvrije paden. De vele toontuintjes waren in die tijd inderdaad heel mooi ingericht en goed onderhouden, en trokken bussen bezoekers naar het park. Het grote nadeel van deze inrichting was echter het enorm intensieve onderhoud. Dit was mogelijk door de enorme financiële steun van hogere overheden en enkele grote sponsors. Door het wegvallen van deze subsidies is dit onderhoud echter moeilijk vol te houden.

Bovendien mogen openbare besturen vandaag geen pesticiden meer gebruiken, waardoor het groenonderhoud van gemeenten veel meer tijd kost. Terwijl begraafplaatsen, straten en de Tuinen vroeger tweemaal per jaar gesproeid werden, moet de groendienst vandaag het onkruid overal mechanisch en vooral manueel bestrijden. Dit is geweldig nieuws voor alle planten en dieren, waaronder de bijtjes, maar deze manier van werken vergt uiteraard veel meer tijd.

De combinatie van meer onderhoud en minder geld is één van de redenen waarom de hoofdtuinman enkele jaren geleden al besliste om in te zetten op een meer ecologisch en duurzaam parkbeheer. Maar ondanks zijn grote toewijding, en die van onze vaste tuiniers Alex en Davy samen met enkele vrijwilligers, blijkt het niet haalbaar om het hele park - met zijn vele paden, gazons en vaste plantenborders - te onderhouden. Het is hoog tijd voor een doortastende herinrichting van het park.

Heden en toekomst

Er  is steeds meer vraag naar groene ontmoetingsplekken waar jong en oud samen of naast elkaar kunnen genieten. En is er in Hoegaarden een betere plek dan ons park? De gemeente heeft dan ook het besluit genomen om de Tuinen een andere invulling te geven: het wordt een ontmoetingsplek waar recreatie, natuur en educatie geïntegreerd worden in een prachtige groene locatie.

Recreatie. Bezoekers van alle leeftijden moeten in het park kunnen wandelen, spelen, zich laten inspireren of gewoon ontspannen. Ook speelgelegenheid voor zowel de allerkleinsten als de grotere kinderen mag niet ontbreken.

Terwijl de gazons vroeger verboden terrein waren, worden bezoekers nu uitgenodigd om er te picknicken, te frisbeeën of gewoon uit te rusten. Ook worden de aanwezige waterelementen hersteld en nieuwe speelplekken ingericht.

Natuur. Terwijl de focus vroeger lag op de bloemenborders en de verschillende tuinstijlen, willen we vandaag de aandacht vestigen op de ecologische functie en de erfgoedwaarde van het park. Hoog gras, wilde kruiden en de (eeuwenoude) bomen hebben elk een bijzondere functie voor allerlei planten, dieren en paddenstoelen.

Zo is het ongetwijfeld opgevallen dat niet elk stuk grasland kort gemaaid wordt en dat we delen van het park slechts tweemaal per jaar maaien. Dergelijk beheer is niet enkel onderhoudsvriendelijk, het is bovenal goed voor allerlei planten en dieren! Ook zijn al nieuwe bloemenborders ingericht met inheemse wilde kruiden die een bijzondere rol spelen voor vele vlinders en bijen.

Educatie. We stappen niet volledig af van het concept van verschillende toontuinen, die als inspiratie kunnen dienen voor thuis. Bij deze inspiratie ligt de nadruk nu minder op tuinarchitectuur en beplanting, maar op het creëren van biodiversiteit.

Het is nog even wachten op de infoborden, maar de plannen zijn alvast gemaakt! Zo wordt de kringlooptuin een plek waar mensen kunnen leren om hun afval tot een mooi product om te toveren. Denk dan vooral niet alleen aan goede compost of kringloopwanden, maar beeld je in dat we onze eigen oesterzwammen kunnen kweken op hakselhout en omgevallen bomen! Daarnaast krijgt de vroegere Rozentuin een make-over tot Educatieve tuin, met informatie over natuurvriendelijk tuinieren en biodiversiteit. Op die manier kunnen scholen bij goed weer buitenklassen organiseren. Ook krijgt de stenentuin een opfrisbeurt. Ten slotte zullen bijkomende infoborden mensen wegwijs maken in natuur- en onderhoudsvriendelijk tuinieren, bomen, planten en hun rol voor de biodiversiteit.

 

Heden

Maar op dit moment zitten we dus volop in de werkfase, wat ook zijn sporen na laat. Omdat we niet tegelijk paden kunnen proper maken, onkruid verwijderen, gras maaien, vijvers onderhouden én allerlei herstellingen uitvoeren, moeten we keuzes maken. De overdracht van het park aan de gemeente is een zeer mooi geschenk, maar vooral een grote uitdaging!

Wij doen ons uiterste best om van het park opnieuw een prachtige locatie te maken waar bezoekers van alle leeftijden, Hoegaardier of niet-Hoegaardier, graag langskomen. Maar daarvoor moeten er wel nog enkele grotere werken worden uitgevoerd. Enig geduld is dus nodig, alvast tot de opening van het vernieuwde park op 14 oktober 2018!